Czym właściwie jest aquascaping?

W aquascapingu – jeszcze bardziej niż w ogólnej akwarystyce – źródłem inspiracji jest natura. Pionierem tej dziedziny był Takashi Amano ze swoimi akwariami naturalnymi. W tym przypadku nie wzorujemy się jednak wyłącznie na krajobrazach podwodnych, ale czerpiemy pomysły także z „normalnych” pejzaży lądowych. Nazwa aquascaping pochodzi od angielskiego słowa „landscape” („krajobraz”) i łacińskiego słowa oznaczającego wodę, „aqua” – dosłownie są to więc krajobrazy podwodne.

Style w aquascapingu

Istnieje wiele różnych nurtów, ale wszystkie mają za wzór naturalne krajobrazy lądowe. Aquascaping to forma sztuki inspirowana naturą, stosowana przy urządzaniu akwariów. Można tu spotkać layouty typu „dżungla”, w których korzenie akwariowe są kunsztownie przekształcane w drzewa tropikalne, ale istnieją też krajobrazy trawiaste (zwane Iwagumi), gdzie stosuje się tylko niskie rośliny zadarniające, a aranżację tworzy się za pomocą skał o różnych rozmiarach. W stylu Iwagumi chętnie wybiera się nieparzystą liczbę kamieni i jeden wyraźnie większy kamień główny, aby nadać układowi optyczną harmonię. Spotyka się również sceny leśne i detale, w których eksponowany jest tylko jeden porośnięty mchem korzeń na skalnej ścianie lub porośnięty pień drzewa. Za pomocą kamieni akwariowych można tworzyć krajobrazy górskie, kreować kaniony, usypiska martwego drewna, przez które przebijają się paprocie i mchy... wyobraźnia nie zna tu naprawdę żadnych granic!

Źródła inspiracji

Aquascaperzy znajdują inspirację w naturze – miej oczy szeroko otwarte podczas wędrówek lub spacerów, ale oczywiście przyglądaj się też innym projektom czy dokumentom o egzotycznych krajobrazach. Z tych wrażeń w głowie aquascapera rodzi się pomysł na layout. Szczegóły nie są aż tak istotne – nikt przecież nie wie, na jakim oryginale się wzorowałeś... ważne jest jednak, aby oddać odpowiedni nastrój.

Akwarium – Scaper's Tank

Specjalnie dla pasjonatów aquascapingu firma Dennerle przygotowała stylowe akwaria Scaper's Tank. Zbiornik ten oferuje większą powierzchnię dna w stosunku do wysokości niż Nano Cube, co znacznie ułatwia aranżację i pozostawia więcej przestrzeni dla kreatywności. Stylowy Scaper's Tank jest dostępny w wersji 35-litrowej (40 x 32 x 28 cm) oraz 55-litrowej (45 x 34 x 36 cm). Występuje w dwóch różnych wariantach. Pierwszy to zestaw Nano Scaper's Tank, zawierający samo akwarium, szybę nakrywkową i podkładkę izolacyjną. W zestawie kompletnym Scaper's Tank Basic LED znajdziesz dodatkowo odpowiednio dobrany filtr oraz bardzo eleganckie, minimalistyczne oświetlenie LED, które dostarcza wystarczającą ilość światła nawet dla wymagających roślin.

Mały protip – Scaper's Tank ze swoją dużą powierzchnią dna świetnie nadaje się również do hodowli krewetek, a w szczególności rakiet miniaturowych!

Akcesoria – tło akwariowe

Do akwarium Scaper's Tank dostępna jest czarna folia na tylną szybę, która trzyma się dzięki adhezji, więc nie wymaga kleju. Po prostu połóż akwarium na przedniej szybie (podłóż ręcznik, aby uniknąć zarysowań), spryskaj tylną szybę od zewnątrz wodą i powoli nałóż folię. W przypadku dużego modelu Scaper's Tank dolne 3 cm tylnej ściany nie są zakryte folią – w urządzonym akwarium nie będzie tego później widać.

Budowa podłoża

W aquascapingu bardzo chętnie stosuje się aktywne podłoża typu soil dla roślin. Dennerle oferuje Scaper's Soil stworzony specjalnie dla tego typu akwariów roślinnych. Aktywne podłoże magazynuje składniki odżywcze i zmiękcza wodę, dzięki czemu rośliny mogą znacznie lepiej przyswajać substancje odżywcze. Dodatkowy nawóz podżwirowy nie jest już w tym przypadku konieczny.

Podłoże warto ułożyć tak, aby wznosiło się ku tyłowi, co zapewnia wspaniały efekt głębi. Tak uformowany substrat wygląda interesująco i przestrzennie, dzięki czemu akwarium wydaje się znacznie większe. Mocne spadki mogą z czasem zacząć osiadać. Można temu zapobiec, podpierając zbocza kamieniami i obsadzając je roślinami zadarniającymi – system korzeniowy dodatkowo ustabilizuje podłoże.

Oczywiście w nieobsadzonych częściach aquascape'u można stworzyć piękne akcenty lub kontrasty, używając piasku lub wspaniałych żwirów naturalnych Dennerle – nadaje to aranżacji naturalności i czyni ją ciekawszą! Za pomocą grubego żwiru lub jasnego piasku można zasugerować ścieżki lub koryta strumieni, dodając całości dynamiki.

Urządzanie – Hardscape

Kamienie i/lub korzenie nazywamy hardscape’em. Tworzą one ramy dla Twojego aquascape’u. Materiały te są w aquascapingu o wiele ważniejsze niż w tradycyjnej akwarystyce – stanowią integralną część dzieła sztuki, a nie tylko ładny detal, jak np. w akwarium holenderskim, gdzie główną rolę grają rośliny. W aquascapingu korzenie i kamienie są kluczowe!

Hardscape częściowo obsadza się mchem lub paprociami. Z jednej strony wygląda to super naturalnie, z drugiej pozwala optycznie upiększyć mniej atrakcyjne fragmenty i ukryć łączenia. Jeśli korzenie nie stoją stabilnie, można je podeprzeć kamieniami i ukryć te miejsca roślinami drugiego planu.

Urządzanie – Rośliny

W aquascape nie może oczywiście zabraknąć żywych roślin – obok wspomnianych epifitów (paprocie, mchy, Anubiasy i Bucephalandry) ważną rolę grają tu gatunki, które w zwykłej akwarystyce bywają pomijane. Rośliny zadarniające na pierwszym planie są zazwyczaj kluczowe. W stylu Iwagumi wręcz nie stosuje się innych roślin! Gatunki takie jak popularna Glossostigma czy Kuba Zwergperlenkraut potrzebują dobrego oświetlenia i nawożenia, aby rosły gęsto i pozostały niskie. Nieco mniej wymagająca, ale równie urokliwa jest Marsilea, która radzi sobie dobrze nawet przy nieco słabszym świetle.

Roślinność w aquascapingu planuje się tak, by wznosiła się ku tyłowi – wysokie rośliny na środku lub z przodu zasłoniłyby całą aranżację. Średnie rośliny, jak paprocie, kryptokoryny, Anubiasy czy Lagenandra, trafiają na drugi plan. Znoszą one zazwyczaj więcej cienia i dobrze rosną pod elementami hardscape'u.

Wysokie rośliny łodygowe sadzi się natomiast w tle, gdzie stanowią piękne tło dla naturalnego krajobrazu i mogą imitować las.

Technika – Grzałka z termostatem

Większość roślin akwariowych pochodzi z tropików i nie przepada za zimną wodą. Idealna temperatura to 22-25°C.

Dostosowana do mniejszej objętości Scaper's Tank jest energooszczędna i nietłukąca grzałka Dennerle, która ma tylko 9 mm grubości. Ciemny kolor sprawia, że jest niemal niewidoczna, co jest wielką zaletą w aquascapingu. Grzałka posiada elektroniczne zabezpieczenie przed przegrzaniem i pracą na sucho.

Technika – Filtr kaskadowy

Standardowy filtr narożny nie pasuje do Twojego layoutu? To zrozumiałe. Dlatego do Scaper's Tank firma Dennerle oferuje Scaper's Flow – filtr zewnętrzny zawieszany na krawędzi (hang-on) z regulowaną rurką wylotową typu Lily Pipe. Ten wylot w kształcie kielicha nie tylko świetnie wygląda, ale też zapewnia łagodny przepływ wody. Pozwala nawet na stworzenie małego wiru na powierzchni, który skutecznie usuwa kożuch bakteryjny i drobne zawiesiny. Do finałowego zdjęcia akwarium filtr kaskadowy można po prostu zdjąć. Wkłady filtracyjne są już w zestawie: gąbka wstępna, wkład precyzyjny oraz wysokowydajny materiał biologiczny.

Layout

W aquascapingu pracuje się z tzw. punktami ciężkości – roślin nie sadzi się przypadkowo, lecz w grupach lub kępach, co daje oczom punkty oparcia. Świetnie wygląda, gdy grupy roślin powtarzają się w innych miejscach w mniejszej lub większej skali – jeśli np. po lewej stronie stworzysz dużą kępę Rotala, warto powtórzyć tę roślinę po prawej stronie, ale w formie mniejszego akcentu.

Wyjątek: rośliny pierwszoplanowe można mieszać, np. sadząc nieco sitowia drobnego (Eleocharis) między okrągłymi listkami Glossostigmy – wygląda to bardzo naturalnie.

Piękny korzeń lub duży kamień może również stanowić główny punkt obserwacyjny.

Zasada mówi, by nie umieszczać takich elementów bezpośrednio na środku – wyglądałoby to nienaturalnie. Układ będzie bardziej harmonijny, jeśli punkt ciężkości przesuniesz nieco w lewo lub w prawo, zgodnie z zasadą złotego podziału (proporcja ok. 2:1). W akwarium o długości 45 cm umieść swój główny element ok. 15 cm od bocznej krawędzi.

Nawożenie roślin

W aquascape z mocnym oświetleniem i suplementacją CO2 rośliny potrzebują sporo „paliwa”. Braki w nawożeniu mogą prowadzić do inwazji glonów, dlatego Dennerle stworzyło specjalny system nawożenia dla scaperów. Dzięki wydajnemu nawozowi Scaper's Green dostarczysz roślinom wszystkiego, czego potrzebują w warunkach intensywnego wzrostu, nie dając szans glonom.

Obsada

W aquascape obsada zwierzęca gra drugoplanową rolę. Ze względu na wysoki poziom nawożenia, krewetki z grupy Bee czy Taiwan nie są bezwarunkowo polecane (wolą wodę uboższą w składniki odżywcze). Świetnie sprawdzą się krewetki Neocaridina, jak Red Fire czy Red Cherry. W większych zbiornikach można trzymać ryby, których wymagania pasują do warunków (miękka woda, umiarkowana temperatura). Bardzo przydatne są ślimaki jako ekipa sprzątająca glony – ślimaki z rodzaju Neritina czy Clithon to doskonali sprzątacze.

Pielęgnacja

Aquascape wymaga nieco więcej uwagi niż zwykłe akwarium, ponieważ rośliny w optymalnych warunkach rosną bardzo szybko. Ale bez obaw – regularne przycinanie nie tylko sprawia, że rośliny pięknie się zagęszczają, ale jest wręcz medytacyjne i pozwala na chwilę relaksu od codzienności!

Czynności codzienne: Karmienie zwierząt i sprawdzanie ich zdrowia. Podawanie nawozów dziennych, kontrola działania filtra i instalacji CO2.

Czynności tygodniowe: W intensywnie nawożonych zbiornikach zalecamy cotygodniową podmianę ok. 50% wody. Przy tej okazji warto przetrzeć szyby – nawet jeśli wydają się czyste, osadza się na nich biofilm. Lepiej robić to profilaktycznie raz w tygodniu, np. za pomocą Dennerle Nano Alginator.

Podczas podmiany wody wykonujemy również przycinkę roślin i usuwamy obumarłe liście.

Można też poprawić umocowanie mchów i ewentualnie delikatnie odessać osad z podłoża za pomocą odmulacza – jest to szczególnie ważne przy jasnych piaszczystych plażach.

Czynności okresowe: Gdy przepływ wody z filtra wyraźnie spadnie, należy wypłukać wkłady filtracyjne w letniej wodzie.

I to wszystko! Powodzenia w tworzeniu własnych, miniaturowych krajobrazów w szkle!

Życzymy mnóstwo radości z Twojego nowego akwarium!